PPN Facebook PPN Twitter PPN Instagram

PANDAS/PANS – Wskazówki dotyczące diagnostyki oraz leczenia

PANDAS PANS Translations

Pojęcie Zespół ostrych dziecięcych zaburzeń neuropsychiatrycznych (PANS) opisuje kliniczną postać podgrupy nagłych dziecięcych zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (OCD). Jednostka chorobowa PANS może również stanowić podgrupę zaburzeń odżywiania, polegających na unikaniu lub ograniczaniu przyjmowania pokarmów (ARFID).

W przypadku nagłego pojawienia się objawów zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (OCD), unikania lub ograniczania przyjmowania pokarmów lub pojawienia się tików, czemu mogą towarzyszyć inne zmiany emocjonalne i behawioralne, częste oddawanie moczu, anomalia motoryczne oraz/ lub zmiany charakteru pisma, wówczas należy rozważyć, czy nie mamy do czynienia z zespołem PANS lub PANDAS.

Linki:
Oświadczenie na temat konsensusu w sprawie diagnozowania: www.pandasppn.org/jcap2015
Zalecenia panelu ekspertów na temat leczenia zespołu PANS/ PANDAS: www.pandasppn.org/jcap2017

Diagnozowanie zespołu PANS i PANDAS

W wydaniu czasopisma Journal of Child and Adolescent Psychopharmacology z roku 2015 Konsorcjum badawcze zespołu PANS/ PANDAS w porozumieniu z NIMH (Narodowym Instytutem Zdrowia Psychicznego USA) wydało oświadczenie na temat osiągnięcia konsensusu w sprawie diagnozowania zespołu PANS/ PANDAS. Z treścią Oświadczenia na temat Konsensusu można się zapoznać na stronie internetowej www.pandasppn.org/jcap2015.

Pediatric Acute-onset Neuropsychiatric Syndrome (PANS)

PANS oznacza Pediatric Acute-onset Neuropsychiatric Syndrome (Zespół ostrych dziecięcych zaburzeń neuropsychiatrycznych ) i obejmuje wszystkie przypadki nagłego pojawienia się zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (OCD), którym towarzyszą co najmniej 2 wymienione poniżej objawy chorób współistniejących. Odmiennie w stosunku do PANDAS, zespół PANS nie wymaga przejścia uprzedniej infekcji paciorkowcowej. Podczas, gdy zespół PANS jest diagnozowany klinicznie, uważa się, że objawy stanowią wynik odpowiedzi immunologicznej na jedną lub kilka infekcji bakteryjnych lub wirusowych, które wytwarzają autoimmunologiczne przeciwciała atakujące mózg. Infekcje bakteryjne lub wirusowe obejmują zwłaszcza anginę, atypowe zapalenie płuc (Mycoplasma pneumoniae), grypę, zapalenia górnych dróg oddechowych oraz zapalenie zatok. Stres psychospołeczny może również powodować nasilenie objawów.

Aktualnie przyjęte kryteria kwalifikacji jako PANS obejmują:

  1. Nagłe pojawienie się lub nagły nawrót zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (OCD) lub zaburzeń przyjmowania pokarmów
  2. Podobnie nagle pojawiające się współistniejące neuropsychiatryczne objawy chorobowe (co najmniej 2):
    • podwyższony poziom lęku oraz/ lub lęk związany z oddzieleniem od rodziców
    • wzmożona motoryka lub zaburzenia motoryczne (włącznie z tikami i dysgrafią)
    • regresja behawioralna
    • nagłe pogorszenie wyników w nauce
    • zaburzenia nastroju (podrażnienie, agresja oraz/ lub ostre zachowania buntownicze)
    • objawy dysuryczne
    • oznaki somatyczne (włącznie z zaburzeniami snu)
  3. Objawy nie zostały lepiej wyjaśnione w oparciu o znane zaburzenia neurologiczne lub medyczne.
PANDAS Strep OCD

PANDAS stanowi skrót od Pediatric Autoimmune Neuropsychiatric Disorders Associated with Streptococcal infections (Dziecięce autoimmunologiczne neuropyschiatryczne zaburzenia związane z infekcjami streptokokowymi). Pojęcie to jest wykorzystywane do opisania podgrupy dzieci i nastolatków, u których w następstwie infekcji paciorkowców z grupy A, takich jak angina, doszło do nagłego pojawienia się ostrych zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (OCD) oraz/ lub tików. W sposób typowy chorobie tej towarzyszą dodatkowe objawy, takie jakie można zaobserwować przy zespole PANS.

Aktualnie przyjęte kryteria kwalifikacji jako PANDAS obejmują:

  1. Obecność zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych oraz/ lub tików, szczególnie licznych, złożonych lub nietypowych
  2. Kryterium wiekowe (Objawy zaburzeń ujawniają się po raz pierwszy pomiędzy 3 rokiem życia, a okresem dojrzewania)
  3. Ostre pojawienie się na początku i epizodyczny przebieg (okresy nasilenia objawów–remisji)
  4. Związek z zakażeniem paciorkowcem z grupy A (GAS)
  5. Związek z anomaliami neurologicznymi, w tym ruchy niespodziewane

Leczenie zespołu PANS i PANDAS

Konsorcjum badawcze zespołu PANS/ PANDAS, w skład którego wchodziło 30 ekspertów oraz przedstawiciele NIMH, w wydaniu czasopisma Journal of Child and Adolescent Psychopharmacology z roku 2017 opublikowało nowe zalecenia lecznicze w odniesieniu do zespołu PANS/ PANDAS. Ze wskazówkami tymi można się zapoznać na stronie internetowej www.pandasppn.org/jcap2017.

Trzy serie artykułów obejmują zalecenia w sprawie całej gamy możliwych terapii włącznie ze stosowaniem:

  1. Leków przeciwbakteryjnych oraz profilaktyki wtórnej
  2. Terapii immunomodulacyjnych i przeciwzapalnych, włącznie z niesterydowymi lekami przeciwzapalnymi, sterydami, IVIg oraz plazmaferezą.
  3. Leczenia objawów za pomocą terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) oraz leków psychiatrycznych

Źródła dodatkowe

  • Narodowy Instytut Zdrowia Psychicznego (NIMH): https://goo.gl/FSHNDu
  • Sieć lekarzy PANDAS Physicians Network (PPN): https://www.pandasppn.org/

PANDAS Physicians Network uses a professional translating service for all translated content. If the translated version differs from the English version, the English version will take precedence.